اگر بخواهم درباره «فیل‌صوفی» حرف بزنم٬ مثل این است که فیلم سینمایی را بی کم‌وُکاست برای کسی تعریف کنم قبل‌ از این که آن را ببیند و البته‌ به ‌نظر می‌رسد این کار بسیار کم‌لطف و ناجالب باشد.

با این‌همه شاید ذکر چند نکته تا این اندازه هم بد نباشد.

«فیل‌صوفی» عنوانی مجموعه نوشته‌های‌ست که به سختی امید دارم به‌صورت یک کتاب منتشر شود. تاکنون که حدود ۳۰ بند از آن را نوشته‌ام٬ به گمانم همان چیزی‌ست که باید باشد و نمی‌دانم به‌راستی عاقبت‌آن چه خواهد شد.

این که «فیل‌صوفی» کیست و از کجا آمده؟ به‌درستی نمی‌توانم خیلی داستان‌پردازی کنم٬ جز این که٬ «فیل‌صوفی» خود من هستم و همان‌گونه که از عنوان فرعی اثر نمایان است: «تقریراتی بر سلوک‌ یک فیل» است. سلوک فیلی که منم. به تمام فراز وُ فرودهایی که از سر گذرانده‌ام. نه آن‌که کسی یا چیزِ قابلِ ‌توجهی شده باشم٬ بلکه‌ آن ‌چه که هستم به تمام نیک وُ بدم. سلوکی از آن به این.

و البته شاید حکایت فیلِ درونی هر کسی برای «شدن».

درباره این که این نام از کجا آمده است؟ باید بگویم؛ زندگی‌ام طوری پیش رفت٬ که در مسیر آن به سختی درگیر عقل و دل بودم. استادان بزرگواری داشتم که هر کدام مرا به سویی کشاند و این دوگانگی به‌راستی مرا در جنگی بزرگ بین «خودم» با «خودم» قرار داد. تا آن‌که دانستم عقل وُ دل هر دو برای یافتن راه٬ مکمل یکدیگرند.

فیلسوف را همچون کسی که همه چیز را بر خِرَد و برهان‌آوری بنا می‌نهد٬ نماینده عقل گرفتم و «فیل» را به‌عنوان بخشی از این نام٬ با گوشه چشمی به مشخصاتی که در این حیوانِ کلان‌پیکر٬ دوست می‌دارم انتخاب کردم.

با آگاهی نسبت به‌ آن‌که واژگانی هم چون «زاهد٬ صوفی٬ عارف و...» در پیشینه عرفان و ادب ما٬ معانی گوناگون و گاهی حتی رویاروی یکدیگر دارند٬ اما از آن روی که همگی دل و شهود را ملاک شناخت و حرکت می دانند٬ برای ایجاد بازی کلامی بین جز دوم واژه «فیلسوف» یعنی «سوف» و «صوفی»٬ در این میانه واژه «صوفی» را نماینده دل‌گرایان گرفتم و در ترکیب مذکور قرار دادم.

بنابراین «فیل‌صوفی» نامی‌ست برای نامیدن آن موجودیِ که در پس این تجربه شخصی از زندگی به آن رسیده‌ام. ترکیب متعادلی (البته امیدوارم ترکیب متعادلی باشد) از عقل و دل٬ از فیلسوف و صوفی.

به هر حال هنوز در حال نوشتن مراحل نخستین هستم و همان‌گونه که گفتم٬ به راستی فرجام آن را نمی‌دانم. پس دانستن نظرات گران بهای عزیزانم٬ کمک بسیاری برای بهترشدن خواهد بود٬ که آن را از شما خواهشمندم.

 

  • هیچ نظری یافت نشد

نظر خود را اضافه کنید.

0